Koncepcja architektoniczna nowego gmachu Muzeum Tatrzańskiego autorstwa Witkiewicza powstała w 1913 r., a na jej podstawie projekt techniczny wykonał krakowski architekt Franciszek Mączyński, twórca zakopiańskiego „Bazaru Polskiego” przy ul. Krupówki (dzisiejsze „Delikatesy”). 3 sierpnia 1913 r. odbyło się uroczyste poświęcenie kamienia węgielnego i wmurowanie pamiątkowej puszki „z pięknym pergaminem”. W trakcie budowy Witkiewicz uzupełniał jeszcze detale dekoracyjne, z których ostatni fryz pomiędzy parterem i piętrem fasady datowany jest na maj 1914 r.

 

Prace przebiegały szybko i przeniesienie ekspozycji muzealnej planowano na 1915 r. Kamień na budowę ofiarował Towarzystwu Muzeum Tatrzańskiego Władysław hr. Zamoyski, który czynnie udzielał się w Komisji Budowlanej TMT. Wybuch I wojny światowej pokrzyżował te plany i budowę podciągniętą pod dach, prowizorycznie przekrytą oraz zabezpieczoną, przerwano na cztery lata. Być może, gdyby nie wojna, Stanisław Witkiewicz doczekałby chwili ukończenia gmachu i swoje ostatnie dzieło mógłby obejrzeć przynajmniej na fotografii jeszcze przed śmiercią. Zmarł w Lovranie 5 września 1915 r.

 

Prace wznowiono jesienią 1918 r. dzięki pożyczce, której udzieliła Towarzystwu Muzeum Tatrzańskiego Maria Skłodowska-Curie, siostra Bronisławy Dłuskiej. Ciężka sytuacja finansowa TMT oraz drożyzna i chaos gospodarczy w odradzającej się po niemal 150 latach Rzeczpospolitej opóźniały ukończenie przedsięwzięcia. W marcu 1919 r. ukonstytuował się nowy zarząd Towarzystwa, którego prezesem został Kazimierz Dłuski, a jego zastępcą nowo wybrany do Zarządu   Juliusz Zborowski, syn zasłużonego budowniczego kolei transwersalnej w Galicji, Włodzimierza Ritter von Kostarkiewicza-Zborowskiego. Od tej pory on de facto zajmował się sprawami budowy muzeum, po wyjeździe Dłuskiego do Paryża, powołanego przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego do składu Komitetu Narodowego Polskiego na konferencję pokojową w Wersalu. W październiku 1920 r. Zborowski wybrany został prezesem i to on w rezultacie doprowadził do ostatecznego ukończenia inwestycji. Podczas urządzania wystaw muzealnych oraz magazynów zaczęto odczuwać brak miejsca i na posiedzeniu Zarządu w listopadzie 1920 r. Zborowski po raz pierwszy stwierdził, że „z wszystkiego wynika, że nowy budynek jest już za ciasny”.

 

Prowizoryczne otwarcie ekspozycji planowano na 1921 r., ale ogłoszony konkurs na wykonanie dekoracji klatki schodowej i brak funduszów na jej realizację przekreśliły te plany. W efekcie realizację malarskiej dekoracji odłożono w czasie (konkurs wygrał projekt polichromii autorstwa Wiktora Gosienieckiego), kończąc najpilniejsze prace budowlane oraz przygotowanie modelu chałupy w skali 1:1, w której planowano zaprezentować zbiory etnograficzne Marii i Bronisława Dembowskich. Ostatecznie ekspozycję etnograficzną (przygotowaną przez Juliusza Zborowskiego) oraz przyrodniczą (przygotowaną przez Konstantego Steckiego) otwarto uroczyście 23 lipca 1922 r., co nie oznaczało wcale zakończenia walki o być albo nie być Muzeum Tatrzańskiego. 

Pierwszym dyrektorem Muzeum Tatrzańskiego został Juliusz Zborowski. Gmach muzealny był bowiem zarówno jego domem, jak i miejscem pracy. Warunki jakie tam panowały musiały być trudne, skoro nazwał to miejsce „najzimniejszym muzeum w Europie”. W latach późniejszych nadal wyposażano gmach w niezbędne sprzęty. Po wojnie, w 1954 r., przeprowadzona została modernizacja budynku, podczas której drewniane stropy nad parterem i I piętrem wymieniono na żelbetowe. Na początku lat 90. XX w. zmoderni-zowana została ekspozycja etnograficzna na parterze, a w latach 2005 2006 ekspozycja przyrodnicza na I piętrze. W 2008 r. wymienio-no pokrycie dachowe na blachę dachówkopodobną.

W gmachu eksponowane są zbiory etnograficzne (na parterze) oraz przyrodnicze (na I piętrze). Oprócz formy dachu charakterystycznego dla obiektów w stylu zakopiańskim, balustrady attyki posiadają dekorację ornamentalną wykorzystującą różne formy cerhlicy, czyli „gwiazdy” umieszczanej zazwyczaj w centralnym miejscu sosrębu. Budynek jest ostatnim budynkiem w stylu zakopiańskim zaprojektowanym przez Stanisława Witkiewicza, stanowiąc kolejną próbę stworzenia stylowej „murowanicy”.